Çocuklarda psikolojik terapi denildiği zaman akıllara gelen ilk terapi çeşitlerinden biri olan oyun terapisi, oldukça faydacıl bir terapi çeşididir. Oyun terapisi sayesinde çocuk duygularını ve düşüncelerini oyun aracılığı ile psikoloğa aktarmış olur. Psikolog, oyun seçimi ve oyuncak seçimi gibi çeşitli seçimlerden ya da çocuğun oyun esnasında sergilediği davranışlardan dolayı çocuğun psikolojik durumu hakkında kapsamlı bilgi edinebilir ve edindiği bilgiler doğrultusunda çocuğa ihtiyacı olan psikolojik desteği sağlar. Oyun terapisi, oldukça önemlidir ve birçok özel durum için gerekli olarak görülür.
Oyun Terapisi Ne İşe Yarar?
Oyun terapisinin faydaları başlıca şunlardır:
-
Çocuğun Psikolojik Destek Görmeye Adapte Olması
Özellikle de ülkemiz gibi psikolojik destek konusunda yanlış bilgilere sahip olan ve bu konuda ön yargılara sahip olan toplumların yaşadığı ülkelerde psikolojik destek konusuna sıcak bakmak ve psikolojik destek almaya adapte olmak yetişkinler için bile zorlayıcı olabilir. Çocuk da çevresinden duyduğu şeyler ve gördüğü bazı tavırlar doğrultusunda psikolojik destek almanın bir eksiklik belirtisi olduğuna inanabilir. Böyle yanlış bir inanç söz konusu olmasa bile küçük bir çocuk için yabancı olarak göreceği bir psikolog ile duygu ve düşüncelerini paylaşmak oldukça zordur. Bu noktada devreye oyun terapisi girerse çocuk, psikolojik destek alma fikrine daha sıcak bakabilir ve psikoloğuna kolayca alışarak psikolojik destek sürecine de kolayca adapte olabilir.
-
Çocuğun Duygu ve Düşüncelerini Daha Kolay ve Rahat Bir Şekilde İfade Edebilmesi
Duygu ve düşünceleri ifade etmek, zaman zaman yetişkinler için bile zorlayıcı olabilir. Yetişkinler için bile zorlayıcı olan bu durum, çocuklar için ise kelime haznesinin dar olması ya da bilişsel gelişim sürecinin tamamlanmamış olması gibi sebepler ile çok daha zor olabilir. Bu noktada devreye oyun terapisi girerse çocuk, oyun aracılığı ile nasıl duygu ve düşüncelere sahip olduğunu yansıtabilir. Bu yüzden oyun terapisi, özellikle de kendini ifade etmekte zorlanan çocuklar için çok faydalı olacak bir terapi yöntemidir. Oyun terapisi sayesinde çocuğun bilinçaltında yer alan bazı duygu ve düşünceler ya da çevresinde yaşanan olaylar gibi birçok konuda bilgi sahibi olabilmek mümkündür.
-
Çocuğun Psikolojik Gelişim Sürecinin Daha Sağlıklı Bir Şekilde İlerleyebilmesi
Birçok kişi terapinin yalnızca travmatik olaylar yaşamak gibi oldukça ekstrem durumlar söz konusu olduğunda gerekli olduğunu zannetse de bu aslında doğru değildir. Hem çocukların hem de erişkinlerin ekstrem durumlar söz konusu olmasa bile terapiye ihtiyaç duyabilmeleri ya da ihtiyaç duymasalar bile terapi sayesinde psikolojik açıdan daha iyi bir duruma gelebilmeleri mümkündür. Bu noktada çocuklar için tercih edilebilecek en doğru terapi yöntemlerinden biri oyun terapisidir. Oyun terapisi sayesinde çocuğun hem çocukluk döneminde hem de ileride erişkin olduğu zaman yaşadığı olaylarda daha sağlıklı bir tavır sergileyebilmesi açısından gerekli olan psikolojik destek sağlanır.
-
Çocuğun Fiziksel Becerilerinin Gelişmesi
Oyun terapisinde çocuğun yalnızca davranışsal becerilerinin geliştiği zannedilse de aslında bu büyük bir yanılgıdır. Oyun terapisinde oynan özellikle de bir şeyler inşa etme üzerine olan lego oyunları gibi oyunlar, çocukların fiziksel becerilerinin de gelişmesine yardımcı olabilir. Çocuklar oynadıkları inşa etme oyunları ya da resim çizme oyunları gibi oyunlar sayesinde fiziksel becerilerini geliştirebilir ve hatta yetenekleri hakkında daha kapsamlı bilgi sahibi olarak yeni bir hobi bile edinebilirler.
-
Çocuğun Sosyal Becerilerinin Gelişmesi
Oyun terapisi esnasında özellikle de gerçekçi oyuncaklar olarak adlandırılan evcil hayvan oyuncakları ve bebekler gibi oyuncaklar ile oynanan oyunlar ile çocuğun sosyal becerilerinin gelişmesi sağlanır. Oyun terapisinde oynan bu oyunlar esnasında çocuk, kurduğu oyunu çevresindeki insanların ve kendi davranışları doğrultusunda yürütür. Çocuğun kurduğu oyunlar sayesinde çocuğun sosyal ilişkilere karşı yanlış fikirlere sahip olduğu tespit edilirse psikolog tarafından çocuğun sosyal becerilerinin geliştirilmesi adına destek sağlanır ve durum düzeltilir. Örnek olarak çocuk, arkadaş olan iki oyuncak bebeği oynatıyorsa ve bu bebeklerden biri diğerine zorbalık yapıyorsa psikolog, bu noktada devreye girerek bu durumun ne kadar yanlış olduğunu ve doğru davranışın nasıl olması gerektiğini açıklayarak çocuğun sosyal becerilerini geliştirir.
Oyun Terapisi Kaç Yaş İçin Uygundur?
Oyun terapisi için ideal yaş aralığı genellikle 3 – 11 yaş aralığıdır. Ancak, bazı ekstrem durumlarda 2 yaşındaki çocuklara ya da 15 yaşını geçmemiş olan yeni ergen çocuklar için de oyun terapisi kullanılabilir. Ancak, 15 yaşının üstündeki çocuklarda ekstrem durumlar söz konusu olsa da oyun terapisi kullanılamaz. Buna ek olarak 2 yaş altındaki çocuklar da bebek sayıldıkları ve oyun terapisini anlayabilecek kadar bilişsel gelişime sahip olmadıkları için oyun terapisinden faydalanamazlar.
Oyun Terapisi Aşamaları Nelerdir?
Oyun terapisinin aşamaları sırasıyla şunlardır:
-
Ön Görüşme
Oyun terapisi için merkezimize başvuran ebeveyn ya da vasiler, öncelikle bu alanda uzmanlaşmış olan psikoloğumuz Esin Karataş Ergin ile görüşebilirler. Bu ön görüşme esnasında çocuğun travma geçmişi, davranışsal bozuklukları olup olmadığı ya da özel bir durumu olup olmadığı gibi konular hakkında bilgi verilmelidir. Bu bilgiler doğrultusunda psikoloğumuz, ebeveyn ya da vasiye çocuğunun ne için oyun terapisi almasını istediğini ve çocuğuna nasıl davrandığı gibi sorabilir. Bu sayede oyun terapisi için ilk adım atılır ve uzman psikoloğumuz terapi sürecinin nasıl ilerleyeceğini belirlemiş olur.
-
Keşif
Keşif aşamasına ilk seans demek mümkündür ama bu seansta genellikle oyun terapisi başlamaz ve çocuk terapinin gerçekleşeceği ortamı keşfeder. Çocuğun bu ortamda yapacağı keşif, ortamdaki oyuncakları tanıması ve oyun terapisinde hangi oyuncaklar ile oynamak istediğini seçmesi açısından önemlidir. Oyuncaklar, çocuğun özel bir durumu varsa bu durum doğrultusunda psikoloğun görüşlerine göre seçilebilir. Bu aşamada çocuk, yalnızca terapi ortamını keşfetmez buna ek olarak psikoloğu ile de etkileşim içerisine girer. Psikolog ile çocuk arasında gerçekleşecek olan etkileşim belirli sınırlar dahilinde gerçekleşir ve çocuk psikolog ile neden görüştüğü ile ilgili bilgi sahibi olur. Bu aşamada psikoloğun tavrı, çocuğun terapi seanslarına başlamayı istemesi açısından çok önemlidir. Merkezimizin kurucusu olan Psikolog Esin Karataş Ergin, bu alanda uzman olduğu için çocuğunuz ile doğru bir etkileşime girerek çocuğunuzun oyun terapisine sıcak bakmasını sağlayabilir.
-
Oyun Terapi Seanslarının Başlaması
Oyun terapi seansları başladıktan sonra terapiye ekstrem durumlar dışında yalnızca çocuk ve psikolog dahil olur. Ancak, ekstrem durumlar söz konusu olursa bazı aşamalarda çocukla ilgilenen ebeveyn ya da vasi de seanslara dahil olabilir. Seanslar esnasında çocuğun oyun aracılığı ile kendini daha rahat bir şekilde ifade etmesi ve psikolog tarafından destek alması sağlanmış olur.
Oyun Terapisinde Dikkat Eksikliği Kontrol Altına Alınabilir Mi?
Oyun terapisinde dikkat eksikliği kontrol altına alınabilir. Zaten oyun terapisi en çok da dikkat eksikliği yaşayan DEHB hastalığı olan çocuklar için tercih edilen terapi yöntemlerinden bir tanesidir. Oyun terapisi, çocuğun ilgisini çekebilecek bir terapi yöntemi olduğu için klasik terapilere oranla dikkat eksikliği konusunda daha faydalı bir yöntem olarak görülmektedir.