Aile Danışmanlığı

Aile danışmanlığının tanımı genel olarak aile bireylerine verilen hizmet şeklinde yapılmaktadır. Aile danışmanlığı hizmeti yasalar çerçevesinde belirlenmiştir. Bireylerin aile içinde yaşadıkları ilişkisel sorunlar ve kişisel sorunlar aile danışmanlığının ilgi alanına girmektedir. Aile üyelerinin içerisinde bulundukları duygu durumlarından diğer aile üyeleri ile yaşadıkları sorunlara kadar pek çok konu aile danışmanlığı çerçevesinde işlenmektedir. Danışmanlar yeni yaşama geçmenin zorlukları konusunda da psikolojik destek alabilmektedir.

Aile Danışmanı Görev ve Sorumlulukları

Aile danışmanının görevleri ve sorumlulukları arasında aile hayatına müdahale eden sorunların konuşulması, ortaya çıkarılması ve bu sorunlara çözüm bulunması yer almaktadır. Aile danışmanlarının görev ve sorumlulukları arasında aşağıdaki maddeler de bulunmaktadır:

• Her terapi seansında aile bireyleri ile konuşulacak güncel konular belirlemek, bu konular ile ilgili aile bireyleri ile konuşmak,
• Gerek test gerek görüşme gerekse de gözlem yolu ile aile bireyleri hakkında bilgi almak,
• Danışanları yaşadıkları boşanma, ayrılma, ev yönetme, finansal zorluk ve çocuk yetiştirme gibi konularda yeteri miktarda bilgilendirmek,
• Danışanları psikiyatri, ilaç ve adli yardım gereken durumlarda bilgilendirerek gerekli olan uzmanlara yönlendirilmesini sağlamak,
• Aile bireylerinin sorunlarını irdeleyerek bu sorunları yapıcı şekilde ele almak, sorunların ele alımı sırasında gerekli bilgi, beceri ve stratejilerden yararlanmak,
• Her seans için faaliyet ilerleme notları alarak bu notların değerlendirilmesini sağlamak,
• Çeşitleri öneriler barındıran dosyalar saklamak,
• Bireysel vakaların analiz edilmesi, danışmanlık hizmeti sağlanması, bireylerin farklı konularda koordine edilmesi,

Aile Danışmanında Olması Gereken Özellikler

Aile danışmanlarının özellikleri aşağıda yer almaktadır. Bu özelliklere sahip olan kişiler başarılı bir aile danışmanı olabilmekte ve ailelere gerekli durumlarda psikolojik destek sunabilmektedir:

• Mesleğin gerektirdiği etiklere uygun tavırlarda bulunmak,
• Etkin bir iletişim becerisi sergileyerek danışanlar ile iyi etkileşim kurabilmek,
• Basit ve karmaşık olan problemleri tanımak, bu problemler için farklı çözümler sunacak bunları sergilemek,
• İkna becerisini iyi kullanmak,
• Duygusal problemler ile baş edebilmek, stresli durumlarda yetenek sergileyebilmek,
• Yüksek bir gözlem becerisi ile gerekli yerlerde detaylara girmek ve bu detayları kullanmak.

Aile Danışmanlığı Çalışma Alanları

Aile danışmanlarının çalışma alanları aşağıdaki başlıklarda ifade edilmiştir. Aile danışmanlığı yapan kişiler danışanlarına verdikleri seanslarda aşağıdaki konulardan birini seçerek bu konuyu işlemektedir. Konunun seçilmesinde danışanların hayatları oldukça önemli bir faktördür:

• Aile çatışmaları
• Çift olan bireylerin birbirleri ile etkileşim süreçleri
• İlişkilerde duyulan temel ihtiyaçlar
• Ailede sorunların çözülme yolları
• Ailede aldatma ya da aldatılmaya maruz kalmak
• Boşanma süreci ve çocukların bu süreçten etkilenmesi
• Boşanma ve boşanma sonrasında verilen destek
• Çiftlerde uzlaşma sorunu
• Duygusal bir eksiklik yaşanması
• Bireylerin iş hayatları ve özel hayatları arasındaki ilişki
• Evlilikte iletişim sorunları yaşayan bireylere yardımcı olmak
• Evlenmeden önce ve sonra verilen danışmanlık terapileri

Ailelere Danışmanlık Uygulanması

Aile bireylerine danışmanlık verilmesi aile üyeleri arasındaki sorunların nedenine inerek bu nedenin yok edilmesi anlamına gelmektedir. Bu süreçte aile üyeleri seanslara düzenli olarak gelmeli ve danışmanlarından aldıkları önerileri göz ardı etmemelidir. Danışmanlık sırasında ailenin olaylardan etkilenmesi üzerinde durulmakta gerekli durumlarda aile bireylerinin tamamının seansa gelmesi sağlanmaktadır. Aile danışmanı konusunda uzman olan kişiler ailenin var olan sorunlarını bütüncül bir yaklaşım ile ele almaktadır. Aile bireylerinin rollerini, kurallarını ve çeşitli yetilerini değerlendiren danışmanlar ailenin bütünlük kazanmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Danışmanlık süreci boyunca her seansta aile bireylerine çeşitli testler uygulanmaktadır. Uygulanan her bir testin sonucu değerlendirilmekte ve diğer seanslarda ona uygun hareket edilmektedir. Danışmanlık sürecinden sonra her bir bireyin daha sağlıklı bir ruh hali kazanması ve aile çatısı altında daha huzurlu yaşaması gibi beceriler kazandırılmaktadır.

Aile sorunlarının çözümünde aile danışmanlığı veren kişinin uzmanlığına dikkat edilmelidir. Alanında uzman olan bireylerin tercih edilmesi, sürecin daha profesyonel yürütülmesini sağlayacaktır. Aile danışmanlığı konusunda özel eğitim belgesi alan kişiler sürecin yönetilmesinde çok daha yararlı olacaktır.

Aile ilişkilerinin ve beraberliklerin temelinde sevgi, saygı, haz, huzur, arzu gibi duygular yer almaktadır. Kişilerin birbirlerini kabul etmesi, ilişkilerin belirli bir denge çerçevesinde yürümesi ailenin huzuru için üzerinde durulması gereken konular arasındadır. Eşlerin ya da çiftlerin karşılıklı olarak aynı duygulara sahip olmaması, bir tarafın isteklerinin diğer taraf tarafından karşılanamaması gibi nedenler ile ilişki temelinde sorunlar meydana gelebilmektedir. Farklı psikolojik yapıda ya da fizyolojik özelliklerde olan bireylerin anlaşamaması gibi durumlarda aile terapistlerinden yardım alınmaktadır. Sosyal ve kültürel faktörler bazı durumlarda bireylerin kendi içlerinde bir çıkmaza girmesini sağlayabilmektedir.

Aile danışmanlığı sürecinde çocukluk, ergenlik ya da yetişkinlik dönemlerinde yaşanan olayların temeline inilmektedir. Olayların alt dinamiklerinin araştırılarak evlilik ve ilişkilerde kullanılması terapistin görevleri arasında yer almaktadır.

Çiftlerin biz anlayışını inceleyerek kişisel beklentilerini değerlendirmektedir. İki kişinin birlikte alternatif düşünme sağlayabilecekleri, yaşam kalitesini artırabilecekleri hedeflere yönelmesi sağlanmaktadır. Kadın ve erkeklerin rollerinin net bir şekilde ayrılabilmesi de terapistlerin uzmanlık alanıdır. Anne ve babaların problemleri ile baş etmeyi öğrenmeleri için aile içi becerilerine katkı sunmak da terapistlerin seanslarda yaptığı uygulamalardandır. Aile içerisinde kurulan denge, güçlü etkileşim ve empati gibi becerilerin güçlendirilmesi bağların ve iletişimin kuvvetlenmesini sağlayacaktır.

Aile Danışmanlığında Amaç

Danışmanlıkta amaç aile bireylerinin kendi arasında yaşadıkları sorunlara psikolojik açıdan destek sunmaktır. Aile danışmanlığı temel olarak ölüm, kronik hastalık, boşanma ya da ayrılık gibi faktörleri ele almaktadır. Aile bireylerinin yaşadıkları bu ve bunun gibi sorunların çözümü aile üyeleri arasındaki ilişkiyi olumlu etkileyecektir. Hem belirgin hem de esnek olarak çizilebilen sınırlar çerçevesinde ailelerin daha sağlıklı bir çatı altında yaşaması amaç edinmektedir.

Terapi sırasında yalnızca psikolojik olarak eksik hisseden bireyler değil tüm aile seanslara çağrılmaktadır. Bu nedenle terapist bütüncül bir yaklaşım ile aileye daha sağlıklı bir danışmanlık verebilmektedir. Ortaya çıkan sorununun nedeni ve bu nedenin çözümü hakkında bireylere farkındalık kazandırılmaktadır. Özellikle üyelerde meydana gelen sorunların tüm aileyi etkilemesi durumunda aile danışmanlık hizmetine başvurulmaktadır. Terapi sırasında uzmanlar aile üyeleri arasında yaşanan durumları objektif bir göz ile değerlendirmekte ve ilişkilerin aksayan taraflarını bularak ortaya çıkarılmasında rol oynamaktadır. Olayların olumlu tarafı araştırılarak diğer üyelerin bu tarafı görmesi sağlanmaktadır. Bu sayede hem ailesel hem de bireysel yaklaşım ile ortaya çıkan olumsuzluklar kolay bir şekilde iyilik haline çevrilebilmektedir.