Dikkat eksilmesi ve hiperaktivite bozulmaları çocukların normal dışında hareketli olması durumuna denmektedir. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu yaşayan çocuklar kendilerini kontrol edemedikleri için psikolojik desteğe ihtiyaç duymaktadır. DEHB olarak da kullanılabilen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar dikkatlerini toplamakta ve sürdürmekte zorlanabilmektedir. DEHB hastası olan çocuklar yalnızca ev hayatlarında değil okul hayatlarında ya da sosyal hayatlarında da sorun yaşamaktadır. Bu çocuklar sahip oldukları aşırı hareketlilik sonucu farklı şekillerde hareket etmektedir. Bu durum çocukların arkadaş bulmakta zorlanması anlamına gelmektedir.
DEHB olan çocuklar diğer çocuklara oranla daha zor konsantre olabilmektedir. Bu çocukların olaylara verdiği tepkiler de oldukça farklıdır. Öğretmenlerin sordukları sorulara parmak kaldırmadan yanıt vermeleri DEHB hastalığına örnek olarak verilebilmektedir. Dikkatleri çok kolay dağılan çocuklar unutkan olabilmektedir. Hayal kurma eğiliminde olan çocuklar bir şeyleri sık kaybedebilmektedir. Ayrıca bu çocuklar farkına varmadan insanların sözlerini sıklıkla kesebilmektedir.
Yukarda bahsi geçen davranışları bir arada yaşayan çocukları desteklemek için düzenli takip son derece önemlidir.
DEHB Taşıyan Bireylerin Ortak Özellikleri
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bireylerin ortak özellikleri aşağıda maddeler ile ifade edilmiştir:
- Sabit hareket etme
- Saldırgan davranışlar
- Dürtüler ile hareket
- Endişe
- Sinir
- Öfke
- Üzgün bir ruh hali
- Dikkat dağınıklığı
- Okulda ya da ailede zorluklar yaşamak
- İkili iletişim kurmada zorlanmak
- Alkol ve madde bağımlılık riski
- Kazalara ya da yaralanmalara yatkınlık
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri
DEHB belirtileri arasında düzensizlik, dikkat dağınıklığı ve unutkanlık yer almaktadır. Bu hastalığa sahip olan çocuklar diğer çocuklardan çok daha farklı şekilde hareket etmektedir. Bu çocuklarda konsantrasyon ve dikkat sorunları da bulunmaktadır. Hayal kurmaya eğilimli olan bu çocukların DEHB belirtileri arasında şunlar da yer almaktadır:
- Eşyaları sıklıkla kaybetme,
- Çok fazla hareket etme,
- Çok fazla konuşma,
- Endişe, sinir, üzüntü ve öfke gibi durumlar.
Yukardaki belirtileri çocuklarında fark eden anne ve babaların bir uzman desteğine başvurmaları önerilmektedir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu yalnızca ilaç ile tedavi edilebilecek bir durum olarak algılansa da durum bundan ibaret değildir. Eğitim ve psikoterapi sürecin önemli bir parçasıdır. Bu sebeple bütüncül bir yaklaşım ile hareket edilmesi en etkin yoldur.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tedavisi
DEHB tedavisi bütüncül yaklaşım ile ele alınır ise ortaya daha iyi bir sonuç çıkabilecektir. Çocukların aileleri, arkadaşları ve öğretmenlerinden destek alarak bir tedavi sürecine girmesi oldukça yararlı olacaktır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisinde problemin yalnızca fiziksel boyutuna değil psikolojik boyutuna da bakılmalıdır. Çocukların terapiler ile dikkat eksikliği için destek alması verimli olacaktır.
DEHB İçin Profesyonel Destek Almak
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna sahip olan çocuklar ancak profesyonel bir uzmandan destek alarak doğal bir iyileşme sağlayabilecektir. Psikolojik olarak iyileşme gerçekleştirebilmek amacı ile terapist her çocuğa farklı sayıda seans sağlamaktadır. Her çocuğun durumuna göre ayarlanan seanslarda çocukların dikkat eksikliğinin giderilebilmesi ve çocuklara yardımcı olabilmek için farklı konular işlenmektedir. Terapilere anne ve babaların katılımı çocukların ruh hallerini olumlu etkileyerek iyileşme süreçlerine pozitif bir katkı sunacaktır.
DEHB Rahatsızlığı Olan Anne Babaların Yapması Gerekenler
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu çocuklarda anne ve babaların dikkat etmesi gereken bazı maddeler aşağıda yer almaktadır:
- DEHB erken tanıda son derece hızlı ve kolay tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. İlaçların tedavisi, anne ve babaların eğitilmesi, bireysel görüşmeler, grup terapileri ve aile terapileri bireylerin iyileşme sürecinde etkilidir.
- Çocuk psikiyatristi tarafından sunulan tedavi yöntemlerinden en uygun olanı seçilerek uygulanmaya başlanmaktadır. En uygun olanın seçimi çocukların davranışları ve durumları göz önünde bulundurularak yapılmaktadır.
- DEHB hastasına bir örnek vermek gerekir ise hafif düzeyde dikkat dağınıklığı yaşayan bir kız tedavide bireysel eğitim ile etkili çalışma yöntemleri öğretmeyi seçebilmektedir. Aşırı hareketli olan çocuk için ilaç tedavisi ve aile desteğinden yararlanılmaktadır. Başka bir hasta dikkat dağınıklığı, hareketlilik, moral bozukluğu, sinirlilik ve bıkmışlık gibi hisleri bir arada yaşıyor ise bireysel terapi ve aile terapisi bir arada uygulanabilmektedir.
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu için kullanılan ilaçlar tek başlarına yeterli olmasa da semptomların azaltılmasında önemli bir yere sahiptir. Bu ilacın DEHB hastasına verilmesi normal hareketlilik, dikkat düzeyinde düzelme ve dürtüsellik ortaya çıkaracaktır.
İlaçlardan yardım alınarak iyileştirilebilecek dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda psikolojik destek son derece önemlidir. Anneden, babadan, akrabadan ya da arkadaştan edinilen destek süreci olumlu etkiler. Profesyonel desteğin verilebilmesi için doğru psikologlar ve terapistler ile iletişim kurmak gerekmektedir.