EMDR Terapisi

EMDR terapisinin tanımı “geçmiş zamanlarda yaşanan olumsuz olayların sebeplerini anlayarak olayın etkisinden daha kolay çıkılmasını sağlayan bir yöntem” şeklinde yapılabilmektedir. EMDR terapisi boyunca zihinde yer tutan olaylar ve bilgiler gün yüzüne çıkarılmaktadır. EMDR terapisi için başvuran danışmanlardaki rahatsızlık genel olarak kötü olayların hafızada çok fazla yer tutmasından kaynaklanmaktadır. Tedavide adaptif bir işleme modeli ele alınarak kötü anılar değiştirilmektedir. Yanlış karakterlere sahip yanlış bireyler ve davranışlar depolanan eski olumsuz olaylardan kaynaklanmaktadır.  EMDR sırasında bu olaylar bulunmakta ve olumluya dönüştürülmesi sağlanmaktadır. Bu durum sonucunda uyumlu ve güçlü bireyler ortaya çıkarılmaktadır.

EMDR Terapisinin Geliştirilmesi

EMDR geliştirilmesi 1980 yıllarına dayanmaktadır. Bu yıllarda Dr. Francine Shapiro göz hareketlerinin bazı olumsuz duyguları daha az zarar verici şekilde değiştirebileceğini saptamıştır. Doktor aynı etkiyi travma yaşamış bireyler üzerinde deneyerek de başarı yakalamıştır. 

Dr. Francine Shapiro araştırmaları sonucunda EMDR yöntemini keşfetmiş ve bu keşifte farklı araştırmacılardan da yardım almıştır. Günümüzde EMDR pek çok terapinin ekolü olarak uygulanmaktadır. Farklı tanı almış durumlarda geliştirilen standartlar bütüncül bir yaklaşımı benimsemektedir.

EMDR Terapisinin İşleyişi

EMDR işleyişi Adaptif Bilgi İşleme Modeline göre ele alınmıştır. Bu modelde fizyolojik temelli bir sistem ve deneyimler aracılığı ile bilgiye ulaşım söz konusudur. Bilginin daha işlevsel bir hale getirilmesi için düşünce, duygu, ses, imge ya da koku gibi duyumlar ile anılara tutunması gerekmektedir. Bu sayede deneyim ile öğrenme gerçekleştirilmektedir. Edinilen bilgiler gelecekte oluşacak tepkiler için önemli bir temel konumundadır.

Fizyolojik modelin normal çalışması durumunda insan gelişimi ve ruh sağlığı öğrenme yolu ile desteklenmektedir. Adaptif uyumlu bu mekanizma travmatik ya da bazı rahatsız edici olayların hafızaya girmesi ile bozukluklar yaşamaya başlamaktadır.

Deneyimin anlamlandırılabilmesi için yeni bir bilginin entegrasyonundan ziyade eskiden kodlanmış anıların bağlantısı incelenmektedir. Akıl sağlığına uyumlu sonuçlar öğrenmenin gerçekleştirilmesinde büyük bir sorundur. Duyguların, imgelerin, seslerin, beden duyumlarının ve düşüncelerin anılar ile bütünleşmesi kalıcılığı büyük ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle yeni ortaya çıkan bazı olaylarda olayın eski anı ile bütünleşmesi geçmişte yaşanan şeyleri hatırlatabilmektedir.

EMDR; rahatsızlıkların genel olarak geçmişte yaşanan olumsuz tavır, duygu, düşünce ve kişilik özelliklerinden kaynaklı ortaya çıktığını söylemektedir. Kişilerin uyum bozucu ve izelo edilmemiş anılara maruz kalması gelecekte olumsuz inanışları doğurmaktadır. Olumsuz inanışlar da zaman içerisinde olumsuz tepkileri ve somatik işleyişleri ortaya çıkarmaktadır.

Bireylerin doğal afet, kaza, savaş, kayıp, taciz gibi vakaları yaşaması her yaşta travmatik etkiler ortaya çıkarabilmektedir. Ancak bu olayların psikolojiyi en çok etkilemesi çocuklarda görülmektedir. Günlük hayatta aile içerisinde ya da okulda yaşanan olumsuz olaylar, şiddet, hırpalanma, aşağılanma, reddedilme ve başarısızlık bireyleri özgüven açısından kötü hissettirebilmektedir. Sayılan bu rahatsızlıklar işlenmemiş anı olarak geçmektedir.

EMDR izole anıların işlenmesini sağlayan bir terapidir. Fizyoloji temelli bu terapi beynin zamanında yapamadığı işlemleri yapmasını sağlamaktadır. Kilitli kalan anılar diğer ağlar arasında bir bağlantı oluşturarak öğrenmenin adaptif olmasını sağlamaktadır. Danışanlar bu işlemden sonra anılardan rahatsızlık duymaktansa sağlıklı bir perspektiften görmeye başlamaktadır.

EMDR terapisi yalnızca psikolojik semptomların ortadan kalkmasını sağlamamakta aynı zamanda bireylerin pozitif inanışlar kazanmasına da yardımcı olmaktadır. Olumlu duygular kişilerin hem kendilerine hem de çevresindekilere dünyayı daha olumlu değerlendirmesini sağlayacaktır.

EMDR Terapisinin Uygulanması

EMDR uygulaması toplam 8 aşamadan oluşmaktadır. EMDR terapisi üç yönlü şekilde uygulanmaktadır. Bu terapide asıl amaç geçmişte yaşanan anıların işlenmesi ve bu anılara karşı duyarsızlaşmanın sağlanmasıdır. Semptomların tedavisinde geçmiş, şimdi ve gelecek olmak üzere üç farklı bakış açısı ile olaylara yaklaşılmaktadır. Bireyler uygulama sonrasında gelecekte karşılaşacakları sorunların çözümüne ilişkin fikirlere daha hızlı ulaşabilecektir. Fikir oluşturmada daima olumlu yaklaşım sergilenmektedir.

EMDR Terapisi Protokolleri

EMDR protokolleri aşağıda maddeler halinde açıklanmıştır:

• Danışanların geçmişi: Semptomlara yol açan anılar gelecek hedefleri üzerinde söz sahibidir.
• Hazırlık aşaması: Danışanların EMDR hakkında bilgilendirilmesi bu kısımdadır.
• Değerlendirme: Uzmanlarımız danışanların hedef anılarını açığa çıkararak negatif inancını ve duygularını bastırmaktadır. Danışanlara pozitif bir inanış aşılanmaktadır.
• Duyarsızlaşma: Danışanın anıyı temsil etmesi için bir resme odaklanması sağlanmaktadır. Ardından negatif inanç düşünülmekte ve duygular yeniden yaşatılmaktadır. Tüm bunların bedende nasıl bir tepki ortaya çıkardığına bakılmakta, son aşamada da zihnin bu düşüncelerden kurtulması sağlanmaktadır.
• Yerleşim: Danışan olumlu düşüncelerini daha da artırmak için bazı hazır setleri uygulamaktadır.
• Beden taraması: Danışanların bedenlerini taramak ve psikolojik olarak rahatsızlık veren olayları ortaya çıkarmak için işleme sağlanmaktadır.
• Kapanış: Uzmanlarımız danışanlarına bir geri bildirim yapmaktadır. Gerekli durumda rahatlatma sunacak tekniklerin uygulama öncesi ve sonrası değerlendirmeleri yapılmaktadır. Psikolojik tepkiler hakkında kısa kısa notlar alınmaktadır.
• Yeniden değerlendirme: Önceki seansta yapılan değerlendirmeler incelenmektedir. Uzmanlarımız önceki seansta ulaştıkları pozitif sonuçların danışanlara yerleşip yerleşmediğine bakmaktadır. Ayrıca danışan yeni verilerin değerlendirilmesini yaparak uzmanımıza bilgiyi bu aşamada vermektedir. Değerlendirmeler sonucunda diğer anılar ile çalışılmakta ve sürekli bir işlemleme süreci içerisinde yer alınmaktadır.

Henüz işlenmeyen yakın zamanlı ya da daha eski anılar EMDR ile işlendiğinde danışanlar üzerindeki semptomların ortadan kalktığı görülmektedir. Sonuçlar ne kadar iyi olsa da her semptom tekrar tekrar taranmakta ve işleme yapılmaktadır. Bu sayede protokolde yer alan geçmiş ve bugün aşamaları tamamlanmaktadır. Bir sonraki aşama ise gelecek aşamasıdır.

Uzmanımız danışandan önce belirlenmeyen ve işlevsel özelliklere sahip olmayan tepkileri harekete geçirerek güncel bir tetikleyici ortaya çıkarmaktadır. Arzu edilen davranışların uzmanımız ve danışanın bir arada hazırladığı senaryoda geçmesi önemlidir. Danışan senaryoları yavaş yavaş kafasında canlandırmakta ve rahatsızlık oluşturan noktaları işlemektedir. İşlenen davranışların yerine danışanın daha olumlu duygu ve düşünceler kazanması sağlanmaktadır. Bu sayede danışanlar daha önce yaşadıkları sorunlar ile baş etmekten kendilerini kurtarmaktadır.

EMDR Terapisi Süresi

EMDR terapisinin süresi hastanın bireysel özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Kısa süreli terapiler olarak da bilinen EMDR sorunun tipine, danışanın yaşam koşuluna, travmaların sayısına ve etkisine bağlı olarak farklı sürelerde verilmektedir. Bireylerin uzmanlara kendi hayatlarına dair aktardıkları bilgiler ve deneyimler süre üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

EMDR Terapisi Araştırmaları

EMDR terapisinde yapılan araştırmalar 2019 yılında baş göstermeye başlamıştır. 30 üzerinde yapılan çalışma EMDR’nin, danışanların travma sonrası beliren semptomlarını ortadan kaldırdığını göstermiştir. EMDR terapisi stres semptomlarını büyük ölçüde ortadan kaldırarak endişe gibi psikolojik sorunları azaltmıştır.

EMDR terapisi dünya genelinde pek çok devlet kurumu ve sağlık kurumu tarafından onay almıştır. Bu kurumların isimleri şu şekildedir:

• Dünya Sağlık Teşkilatı
• Amerikan Psikiyatri Birliği
• Birleşik Krallık Sağlık Bakanlığı
• Amerika Savaş Gazileri Bakanlığı
• Uluslararası Travmatik Stres Çalışmaları Birliği
• Ulusal İsrail Akıl Sağlığı Kurulu
• Amerika Savunma Bakanlığı