Çocuk merkezli oyun terapisi seansları, bazı özel durumlara sahip çocuklar başta olmak üzere neredeyse tüm çocukların fayda görebilecekleri seanslardır. Çocuk merkezli oyun terapisi esnasında terapi çeşidinin adından da anlaşılabileceği üzere çocuğun merkezde olduğu bir terapi çeşididir. Yani, terapi süreci çocuk merkeze alınarak yönetilir ve kontrol çocuğun elinde olur. Ancak, kontrolün çocuğun elinde olması demek elbette ki herhangi bir sınırlandırma olmadığı anlamına gelmez. Psikoloğun, çocuğun ya da herhangi bir canlının zarar görmemesi gibi çeşitli durumlar gibi ekstrem konularda sınırlandırmalar söz konusu olur.
Çocuk Merkezli Oyun Terapisi Kurucusu Kimdir?
Çocuk merkezli oyun terapisi kurucusu Carl Rogers olarak bilinir. Carl Rogers, danışan merkezli terapi çeşitlerini ortaya çıkarmış ve bu konuda çocuklara da değinmiştir. Bu konuların psikologlar tarafından ele alınması ve psikoloji alanında yaşanan gelişmeler sayesinde çocuk merkezli oyun terapisi ortaya çıkmıştır. Çocuk merkezli oyun terapisi, merkezimiz de dahil olmak üzere birçok merkezde kullanılan bir tekniktir ve oldukça faydalıdır.
Çocuk Merkezli Oyun Terapisi Sonrası Çocuğa Nasıl Davranmak Gerekir?
Çocuk merkezli oyun terapisi sonrası şu önerileri dikkate alabilirsiniz:
-
Terapiden Hemen Sonra Çocuğunuza Terapi ile İlgili Çok Fazla Soru Sormayın
Çocuk merkezli oyun terapisi de dahil olmak üzere herhangi bir terapiden sonra ebeveyn ya da vasilerin en çok yaptıkları hatalardan biri çocuğa çok fazla soru sormaktır. Terapinin hemen sonrasında çocuğa çok fazla soru sormak demek, çocuğun terapiyi bir sorgulama gibi hissetmesine ve içeride yaşadığı güvenli etkileşimin huzur verici etkilerini kaybetmesine yol açabilir. Bu yüzden özellikle de terapiden çıktıktan hemen sonra çocuğa çok fazla soru sormaktan kaçınmalısınız. Ancak, çocuğunuza karşı duyduğunuz koruma içgüdüsünden dolayı terapiden hemen sonra içeride onu rahatsız edecek bir şey yaşanıp yaşanmadığına dair tek bir soru sorabilirsiniz.
-
Çocuğunuza Terapide Anlattıklarını ve Yaşadıklarını Söylemesi İçin Baskı Yapmayın
Çocuklarını psikolog ile görüştüren aileler, bilinçli aileler olarak görülse de aslında bu bilinçli ailelerin de çok sık düştüğü bazı hatalar vardır. Bu hatalardan ilki de çocuğa içeride anlattıklarını ve yaşadıklarını söylemesi için baskı yapmaktır. Çocuğunuza karşı sergileyeceğiniz baskıcı bir tavır, normal bir zamanda bile olumsuz durumlara yol açarken terapi sonrası dönem gibi hassas olunabilen dönemlerde çok daha fazla olumsuz duruma yol açabilir. Bu yüzden çocuğunuza terapi süreci ile ilgili soru sorma konusunda ısrarcı olmamalı ve sorduğunuz birkaç soruya yanıt almamanız durumunda artık konuyu uzatmamalısınız.
-
Çocuğun Terapi Hakkındaki Duygu ve Düşüncelerini Dikkate Alın
Çocuk psikolojisi konusunda en çok karşılaşılan yanlış davranış, çocuğu dikkate almamaktır. Bazı ebeveynler çocukların duygu ve düşüncelerinin oldukça geçici ve önemsiz olduğunu düşünerek çocuğu dikkate almasa da bu aslında çocuğun kendine olan güvenini kaybetmesi ya da ebeveynleri tarafından önemsenmediğini düşünmesi gibi oldukça olumsuz durumlara yol açar. Bu yüzden her konuda olduğu gibi çocuk merkezli oyun terapisi konusunda da çocuğunuzun duygu ve düşüncelerini dikkate almalısınız. Çocuğunuz terapi hakkında sizinle bir şeyler paylaşmak istiyorsa bunları göz ardı etmemeli ve dikkatle dinlemelisiniz. Aksi taktirde çocuğunuzla aranızda güvenli bir bağ kurulamaz ya da güvenli bir bağ kurulmuşsa bu bağ büyük oranda zarar görebilir. Buna ek olarak çocuk, oyun terapisinden aldığı verimi ya da oyun terapisinde onu rahatsız eden şeyleri paylaşamadığı için oyun terapisinden soğuyabilir.
-
Çocuğunuz Terapiye Devam Etmek İstemezse Bu Durumun Nedenlerini Öğrenin ve Bu Doğrultuda Değişiklikler Yapmaya Çalışın
Oyun terapisi de dahil olmak üzere herhangi bir terapi çeşidinden sonra çocuğun terapiye gitmek istememesi söz konusu olabilir. Böyle bir durumda çocuğa kızmak ya da onun talebini dikkate almamak çok yanlış davranışlar olacaktır. Bunun yerine çocuğunuza terapiye neden devam etmek istemediğini sormalısınız. Alacağınız cevaplar doğrultusunda terapisti değiştirmek ya da terapist ile konuşarak oyun terapisinde kullanılan oyuncakları değiştirmek gibi çeşitli değişiklikler yapmanız gerekebilir.
Çocuğa Oyun Terapisine Gideceğini Nasıl Açıklamak Gerekir?
Çocuğa oyun terapisine gideceğini açıklama konusunda dikkat etmeniz gereken bazı şeyler bulunur. Öncelikle, çocuğunuza konu hakkında yalan ya da yanıltıcı şeyler söylememelisiniz. Örnek olarak çocuğunuza bir akrabayı ziyarete gideceğinizi ya da hastalandığını ve doktora gideceğini söylememelisiniz. Bunun yerine çocuğunuza oyun oynayarak ruhsal açıdan destek göreceği ve kendini ifade edebileceği bir terapist ile görüşeceğini açıklamalısınız. Bu görüşmeyi açıklarken, kontrolün büyük oranda çocuğun elinde olacağını ve oyun oynarken eğlenceli dakikalar geçirebileceğini söylemek, çocuğun terapiye gitmeyi istemesi açısından teşvik edici olabilir.
Çocuğa oyun terapisine gideceğini açıklama konusunda önemli olan bir diğer şey ise çocuğa bu durumu açıklayan yetişkinin kendisi üzerinden örnek verebilmesidir. Çocuklar, aslında yetişkinlerin söylediklerinden çok yaptıklarını yapmaya yani taklitçileri olmaya eğilimlidir. Bu yüzden yetişkin de psikolojik destek almışsa ya da aynı merkezde psikolojik destek alacaksa bu durumu çocuğa açıklayarak herkesin psikolojik desteğe ihtiyaç duyabileceğini ve bu durumun oldukça normal olduğunu anlatabilir.
Sürekli Ağlayan Çocuğa Oyun Terapisi İyi Gelir Mi?
Sürekli ağlayan çocuğa oyun terapisi, faydalı olabilir. Ancak, çocuğun sürekli ağlama durumunu düzeltmek için çocuk merkezli oyun terapisi gibi faydalı yaklaşımlar tek başına yeterli olmayabilir. Öncelikle çocuğun sürekli ağlamasının altında fiziksel bir problem yatıp yatmadığını anlamak gerekir. Çocuğun sürekli ağlamasının altında fiziksel bir problem yatmıyorsa, sorun psikolojik olabilir. Özellikle de 2 ila 6 yaş aralığındaki dönemde çocuklar, bebeklikten kalan bir davranışı sürdürmek ve istedikleri şeyleri alabilmek gibi nedenlerden dolayı çok fazla ağlayabilirler. Çok fazla ağlayan bir çocuğun çocuk merkezli oyun terapisine gelerek psikolojik destek alması önemli olsa da buna ek olarak çocukla ilgilenen ebeveynlerin ya da vasilerin de bazı davranışlar sergilemesi gerekir.
Birçok kişi, çocuğun her isteğini yerine getirmenin doğru bir davranış olduğunu sansa da bu aslında çocuğun hiçbir isteğini yerine getirmemek kadar yanlış bir davranıştır. Özellikle de sırf çocuk ağlamasın ya da çocuğun ağlaması dursun diye isteklerini yerine getirmek demek, çocuğun isteklerini elde etmek için sürekli olarak ağlaması anlamına gelebilir. Bu durum, çocuk üzerindeki otoritenizi de sarsar ve çocuğun ileriki hayatında da elde edemediği bazı şeyler ve otoriteler karşısında yanlış davranışlarda bulunmasına yol açar. Bu yüzden çocuğunuz ağlayınca isteğini yerine getirmek yerine çocuğunuzun ağlayarak isteklerini elde edemeyeceğini ve duygu patlaması yaşadıktan sonra durumu sakince konuşabileceğinizi belirtmelisiniz. Çocuk ağlıyor diye çocuğa psikolojik ya da fiziksel şiddet göstermek de hem etik kurallarına aykırı olacak hem de çocuğun travma yaşayarak daha büyük davranışsal bozukluklarına sahip olmasına yol açacaktır.
Öte yandan bazı çocuklar, çocuk merkezli oyun terapisi öncesi ya da sonrasında terapiye gitmemek için de ağlayabilirler. Böyle bir durum karşısında çocuğunuzun sakinleşmesini beklemeli ve çocuğunuz sakinleştikten sonra durumun nedenini öğrenmeye çalışmalısınız. Durumun nedenine göre psikoloğu değiştirmek ya da çocuğunuza terapinin gerekliliğini anlatmak gibi davranışlar sergilemeli ama çocuk sırf ağlıyor diye terapi fikrinden vazgeçmemelisiniz.